مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره آپاما
logo
ترس در کودک و نوجوان
شنبه ۲۷ مهر ۱۳۹۸

فرق بین ترس و اضطراب

گاهی تشخیص اینکه کودک دارای ترس است یا اضطراب برای والدین سخت می شود و به همین دلیل ممکن است اهمیتموضوع برایشان کمتر شود ،برای جلوگیری از این موقعیت لازم دانستم که فرق بین ترس و اضطراب را در اولویت قرار دهم :ترس ،پاسخ هیجانی به تهدید واقعی یا تصور تهدید قریب الوقوع است ، در حالی که اضطراب پیش بینی تهدید آینده است .

بدیهی است که این دو حالت هم پوشی دارند ،اما متفاوت نیز هستند ،به طوری که ترس بیشتر با فوران برانگیختگی خود مختار لازم برای جنگ یا گریز،افکار قریب الوقوع ،و رفتارهای گریز ارتباط دارد ،و اضطراب بیشتر با تنش عضلانی ، گوش به زنگی هنگام آماده شدن برای خطر و هشدارها یا رفتارهای اجتنابی ارتباط دارد .

ترس متداول ترین  مسئله ی ناشی از حساسیت در کودکان است ،بسیاری از کودکان  در طی رشد از چیزیا وضعیت خاصی می ترسند .حتی بعضی از ترس ها برای رشد سالم یک کودک ،ضروری اند . به همین ترتیب ، بعضی از ترس ها در سنین معینی( نوزادان حدود نه ماهگی از غریبه می ترسند و این باعث می شود افراد آشنا را از افراد ناآشنا تشخیص دهند که این ترس طبیعی است.)

و یا کودکان دو یا سه ساله اغلب از تنها ماندن در تاریکی می ترسند .آنها تا وقتی که پدر و مادرهایشان را در کنار خودشان می بینند ،با اعتماد به نفس و حتی ماجراجو به نظر می رسند ،اما همین که این منبع اطمینان بخش در تاریکی ناپدید شود ،این کودکان شبیه کودکانِ کوچکتر رفتار می کنند .

ممکن است کودکان هشت یا نهُ ساله درباره ی “مرگ”نگران باشند .در حدود همین سن است که کودکان به مفاهیم مربوط بهزمان آگاه تر می شوند و بنابراین ،خلاف کودکان خردسال تر،آنها قادرند مرگ را به عنوان یک تهدید دائمی درک کنند و از آنبترسند.

چه زمان ترس بیمار گونه می شود؟

وقتی ترس خارج از چارچوب رشد طبیعی ایجاد می شود و بر توانایی کودک در زندگی کردن ،چنان اثری می گذارد که با کودکان هم سن خود متفاوت می شود ،آنگاه این ترس مشکل آفرین است .

طولِ زمانی که یک کودک ، می ترسد ،می تواند نشانه ای برای نگرانی باشد .به استثنای شرایط غیر عادی (وقتی کودکی ربوده شده ، ویا در معرض جنگ یا فاجعه ی طبیعی قرار گرفته شده باشد)،بیشتر کودکان چند روز تا چند هفته پس از یک رویداد ترسناک ،آن را پشت سر می گذارند ترسی که ماهها و یا حتی سالها کودک را اسیر خودنگه می دارد،غیر عادی است .و سرانجام اینکه ترس فعالیتهای روزانه ی کودک را محدود می کند.

ممکن است کودکانی ،بی آنکه رویداد بسیارترسناکی را تجربه کرده باشند ، هراسان باشند .بسیاری از پدر و مادرها به خاطر نمی آورند که رویداد خاص ترسناکی ،علت

احتیاط  بیش از حد یا ترس فرزندشان باشد.اگر کودکی که سالها شاد ، خونگرم و بی واهمه بوده ،ناگهان هراسان شود ، نگرانی والدین را می طلبد.

مجموعه ی کاملی از تجربه های حسی جدید (برای نمونه ،همه ی رویدادهای مربوط به اسباب کشی به خانه ی جدید)می تواند تنش زا یا حتی تکان دهنده محسوب شوند .این کودکان معمولاً پس از چنین وقایعی ،هراس شدید تر و مداومی نشان می دهند که بر کارهای روزمره ی آنها تاثیر می گذارد .

ترس های رایج در دوران طفولیت ،کودکی، نوجوانی

موضوع ترس سن

از دست دادن حمایت بدنی، صدای بلند

۰-۶ ماهگی

غریبه ها ،چیزهای ناگهانی ، غیره منتظره و ترسناک

۷-۱۲ماهگی

جدایی از والدین ، آسیب دیدگی والدین ، توالت رفتن، و غریبه ها

۱سالگی

صداهای بلند ، حیوانات ،اتاق تاریک ، جدایی از والدین ف اشیا یا ماشین های بزرگ ، تغییر در محیط شخصی

۲سالگی

ماسک ها ،تاریکی  ، حیوانات ، جدایی از والدین

۳سالگی

جدایی از والدین ، حیوانات ،تاریکی ، صداها

۴سالگی

حیوانات ،آدم های بد، تاریکی ، جدایی از والدین ،آسیب بدنی

۵سالگی

موجودات فوق طبیعی ، (ارواح یا جادوگران)صدمات بدنی ، رعد و برق، تنها خوابیدن و تنها ماندن در خانه ،جدایی  ازوالدین

۶سالگی

موجودات فوق طبیعی ، تاریکی ، احضار روح ، تنها ماندن در خانه ، آسیب بدنی

۷-۸سالگی

آزمون ها و امتحانات در مدرسه ، عملکرد تحصیلی، آسیب بدنی ، ظاهر جسمی،رعد و برق مرگ

۹-۱۲سالگی

روابط شخصی ، ظاهر شخصی،مدرسه ، پیامدهای سیاسی،آینده ، حیوانات ، پدیده های فوق طبیعی ، بلایای طبیعی، ایمنی

نوجوانی

برگرفته از کلاین ولست ۱۹۹۸

درمان

در درمان هایی که برای مواجهه سازی کودکان با ترس ها و اضطراب هایشان طراحی شده اند ،هدف اصلی ،ایجاد تغییر در چهار مشکل عمده است :

  • رفتارهای فرار و اجتنابی مفرط
  • واکنش های فوری فیزیولوژیکی به خطر ادراک شده
  • پردازش اطلاعات تحریف شده از قبیل گوش به زنگی مفرط در باره ی خطر و اجتناب شناختی
  • احساس کنترل نداشتن

 

منابع

 

۱-روانشناسی مرضی کودک،اریک جی .مش – دیوید ای .وولف ،ترجمه ، محمد مظفری مکی آبادی ، اصغر فروع الدین عدل

۲-نوروسایکولوژی بالینی کودک، سیسیل آر رینالدز،ایلین فیلچر – جانزن ،ترجمه ، دکتر محمد کریم خداپناهی، دکتر پریساسادات سید موسوی، فاطمه کشوری و آناهیتا گنجوی

 

نویسنده :سهیلا ترابی مخصوص

کارشناس ارشد روانشناسی بالینی

نویسنده : admin

دسته بندی ها